Haarcodes: Good hair, bad hair en alles ertussen in

Een paar jaar geleden introduceerde Andre Walker, de haarstylist van Oprah Winfrey, een systeem dat verschillende haartypes een code gaf. Hoewel deze zogeheten ‘hair chart’ Europees haar beschreef met type 1 en 2, werd het codesysteem vooral omarmd door de ‘natural hair community’ en werd hij daar gebruikt vanaf type 3. Een goed gedefinieerd krulpatroon dat zich gemakkelijk laat stijlen en verzorgen.
Aan de haarcodes zat ook een keerzijde vast die vaak niet zo nadrukkelijk werd benoemd. Het systeem moest haarverzorging voor kappers en consumenten makkelijker maken, maar veranderde al snel in een soort kastesysteem waarbij 4 absoluut het slechtste haar was dat je kon hebben, het laatste cijfer op de chart.

Type 4 betekent in de volksmond gewoon ‘kroes’. Haar dat rechtop groeit in plaats van naar beneden en wat vanwege het dichte krulpatroon (soms meer een: Z-patroon) nauwelijks licht weerkaatst en daardoor dof en droog overkomt.
De ‘hair chart’ bevat overigens niet alleen cijfers. Er zit ook nog een lettersysteem aan verbonden wat opnieuw iets zegt over het haar. Dit keer gaat het over de kruldichtheid waarbij ‘a’ verwijst naar een losse krul en ‘c’ de dichtste krul van dat haartype is. (afbeelding: tekening van de krulpatronen volgens de ‘hair chart’)

350ksp5

De combinatie 4c werd al snel het buitenbeentje van de movement. Iets waarop veel naturals na hun big chop hoopte dat ze het niet zouden hebben en waar vrouwen die het wel hadden vaak van ontzettend van baalden. De term ‘curl envy’ zal voor veel ‘naturals’ ook niet vreemd klinken. Haar wat een lossere krul heeft, ontzettend lang kan worden en wat glanst vinden de meeste mensen esthetisch gezien mooier. Er ontstond op basis van die voorkeur een nieuw soort discriminatie die zich niet langer beperkte tot huidskleur maar dat nu ook haartypes betrof.

Aan textuur discriminatie zit een lange geschiedenis vast die gepaard gaat met ‘colorism’. Hoe lichter je huid, hoe mooier je werd gevonden door de samenleving en hoe meer privileges je genoot. Uit theorie denkt men dat deze denkwijze voortkomt uit de tijd dat zwarte mensen nog slaven waren. Vaak kregen de slaveneigenaren kinderen met zwarte slavinnen. Zij waren lichter van kleur, hadden krullend haar en mochten vaak in het huis werken. De zwarte slaven werkten op het land wat veelal zwaarder was en  werden slechter behandeld waardoor ze de lichtere slaven en hun betere leven verafschuwden.

blacklight

Toen de slaverij eenmaal was afgeschaft en men rond 1900 in Amerika over ging op een systeem van segregatie, werd ‘colorism’ geintroduceerd door middel van de “brown paper bag test”. Er werd bij die test een bruine papieren zak naast een gekleurd persoon gehouden om te bepalen of zij zich mochten begeven in blanke kringen. Als je lichter was dan de papieren zak werd je toegelaten en zoals voorspelbaar, werd je afgewezen als dit niet het geval was.

Hoewel niemand in onze hedendaagse samenleving eraan denkt om een papieren zak naast iemand zijn hoofd te houden, gebeurt dit wel op een mentaal niveau. Mensen die een lichtere huidskleur en ‘goed haar’ hebben worden vaak binnen de zwarte gemeenschap zelf al geprefereerd boven mensen die donkerder van kleur zijn en erg kroes haar hebben. Het is bijvoorbeeld niet ongewoon om een zwarte man te horen zeggen dat hij nooit iets zal hebben met een donkere vrouw, maar dat hij lichtkleurige vrouwen wel aantrekkelijk vindt. (Foto: de ‘brown paper bag’)

mhASxo0 (1)Mannen zijn overigens niet de enige die zich schuldig maken aan ‘colorism’ en textuur discriminatie. Ook vrouwen, die vaak zelf onderdeel uitmaken van de ‘natural hair’ community steken regelmatig de draak met kroezere haartypes. Het Amerikaanse magazine Ebony spreekt zelfs van “een nieuwe manier om ons te verdelen op basis van ons haar”. Het omarmen van ons haar in de natuurlijke staat stond eerst voor bevrijding. Veel vrouwen vonden de informatie en de inspiratie die ze nodig hadden om ‘natural’ te gaan op YouTube. Vaak wisten de meesten niet eens echt welk haartype zij hadden en keken ze naar vloggers die uiteindelijk een heel ander krulpatroon bleken te hebben. Er onstond teleurstelling en frustratie als zij, geconfronteerd met hun eigen textuur, erachter kwamen dat hun haar niet hetzelfde deed of kon als de vloggers die zij met veel aandacht hadden bestudeerd. Ondertussen werden de ‘naturals’ met een losser krulpatroon de toonbeelden van black hair in zijn natuurlijke staat en werd de 4c groep nauwelijks genoemd.

Tegenwoordig onstaat er gelukkig toch een soort normalisatie van kroezere haartypes.Waarschijnlijk komt dit omdat steeds meer mensen definitief de relaxers  en de weaves laten staan, ongeacht hun krulpatroon (of het gebrek daaraan). De verkoopcijfers van relaxers daalden maar liefst met 26% in 2014 wat aangeeft dat zelfs de markt reageert op de ontwikkeling. 3 jaar geleden vond je nauwelijks producten die waren bedoeld voor kroes haar waardoor huis, tuin en keuken blogs een ontzettende opmars maakten. Mensen vonden zelf recepten uit op basis van natuurlijke oliën en boters en deelden dat weer met anderen via het internet. Inmiddels zijn die kleine blogs uitgegroeid tot mega websites waarmee bloggers hun brood verdienen. Ook grote Nederlandse merken zoals Andrélon gaven antwoord door een product zoals Kroescontrol te introduceren en in het straatbeeld zag je steeds vaker vrouwen met ‘natural hair’. Vandaag kom je om in de producten en de informatie dus daar zit het probleem niet. Een aspect dat vaak nog steekt is dat haartypes met een lossere krul toch worden gezien als mooier, vrouwelijker en gangbaarder. Iedereen accepteert een twist-out maar hoeveel mensen accepteren een afro waar niks mee gedaan is? Vaak worden er dan vragen gesteld zoals “moet je je haar niet kammen?” terwijl men diezelfde vraag aan mensen met krullend haar zelden stelt.

curly-hair-and-sun-1246702-639x852

Nu gekleurde vrouwen zich niet langer wilden conformeren aan het westerse schoonheidsideaal, bestond er nog een probleem dat niet zo makkelijk werd opgelost. Een probleem dat in veel gevallen niet zozeer aan de buitenwereld lag, maar meer te maken had met de manier waarop donkere vrouwen (en mannen) zichzelf zagen.

Twee van de grootste verschillen tussen blanke en zwarte mensen zijn het haartype en de huidskleur. Hoewel er schadelijke cremé’s bestaan die het beloven, kun je je huidskleur nooit volledig veranderen. Er blijft dan nog een overduidelijk kenmerk over waar je iets aan kunt doen en dat is haar.
In de meeste gevallen hebben donkere mensen die hun haar glad maken niet de intentie om ‘als blank’ gezien te worden noch is dit wat ze willen. Het valt als je het realistisch bekijkt meer onder de noemer ‘iedereen doet het’. Je moeder deed het en jij ook, zo was het gewoon en niemand zette er vraagtekens bij. Kroes haar was eigenlijk niet eens een echte optie.

De Amerikaanse Dr. Joy DeGruy deed 12 jaar lang onderzoek naar de gedragingen van zwarte mensen en publiceerde haar theorieën in een boek getiteld ‘the Post Traumatic Slave Syndrome (later PTSS)’. In haar boek omschrijft ze PTSS als een theorie die het hoe en waarom van de gedragingen bij zwarte mensen van de diaspora verklaart. Ze noemt het een syndroom dat bestaat als gevolg van meerdere generaties die slachtoffer werden van de slavernij. Een specifieke vorm van slavernij die draaide om de overtuiging dat zwarte mensen van nature ondergeschikt waren aan blanke mensen. Dit werd volgens haar later het geïnstitutionaliseerde racisme waar zwarte mensen zelfs vandaag nog mee te maken hebben. Hoewel niet iedereen die afstamt van slaven volgens haar last hoeft te hebben van PTSS, kan dit zich manifesteren in een lager gevoel van eigenwaarde, een verstoord zelfbeeld, aangeleerde hopeloosheid en de wens zichzelf te willen veranderen. Het is daarom geen toeval dat er jaarlijks 9 biljoen Amerikaanse dollars omgaan in een industrie die zich door middel van weaves, texturizers, relaxers en andere producten volledig richt op het veranderen van kroes haar. Het is een gedachte die meerdere generaties op een subtiele wijze aan elkaar doorgaven.

hairstyle-650917_1280

Informatie opzoeken over de verzorging van je haar is ontzettend eenvoudig als je weet wat voor haartype je hebt. Typ het in op Google en je verzuipt in de resultaten.
Daar zou het eigenlijk ook bij moeten blijven. Het moet geen hiërarchie zijn waarbij de hogere nummers met de scepter zwaaien terwijl type 4 zich buitengesloten voelt. De gedachte dat “natural hair niet voor iedereen is” wordt steeds belachelijker als je er goed over nadenkt. Waarom zou iets wat in jouw persoonlijke genetische blauwdruk is opgenomen, niet bij jou passen en iets wat van iemand anders zijn hoofd komt wel?

Het is een feit dat kroes haar de nodige verzorging vereist en dat dat veel tijd in beslag kan nemen.
Puur vanuit dat oogpunt is ‘natural hair’ misschien niets voor jou als je iemand bent die veel liever op zaterdag iets leuks gaat doen en niet de hele dag wilt bezig zijn met een pre-poo, een hot oil treatment, een deep conditioner en meer van die rottigheid.
Het is veel werk laten we eerlijk zijn. Natuurlijk wil je dat je haar gezond blijft en zo lang wordt dat een prins eraan omhoog kan klimmen dus zul je het goed moeten verzorgen. Misschien lees/kijk je regelmatig tutorials om erachter te komen welke producten je moet toevoegen aan je altijd groeiende stash of ga je op zoek naar een nieuw kapsel. Dan is het handig om je haartype te kennen. Zo zit je namelijk nooit te kijken naar een tutorial van iemand met een compleet andere haarsoort en raak je nooit teleurgesteld in je eigen haar, dat verdient het niet.

Gebruik jij de ‘hair chart’? Vind je hem nuttig of vind je het overbodig?
Laat ons weten wat je denkt in de comments.

Comments

comments

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close