Een mythe van sterke zwarte vrouwen die geen liefde nodig hebben

Alles wat je ooit gehoord hebt over zwarte vrouwen en de manier waarop ze met relaties omgaan is een mythe. Een droombeeld waarin juist die vrouwen keer op keer sterk zijn, alles zelf kunnen en vooral geen man nodig hebben. Het is een beeld dat in de maatschappij wordt gehandhaafd maar nog vaker al binnenshuis begint. “Je diploma is je eerste man” of “meisje zorg dat je je dingen zelf regelt” leerde ons vooral dat we het zelf moesten doen. De zwarte man kreeg een imago van ‘de vreemdganger’, de man die zich niet kon binden – leerde hij ons vooral dat we het alleen moesten doen?

Black_SuperwomanDe zwarte vrouw als superheld: mythe of realiteit? Bron: Atlanta Blackstar

Toen ik onverwacht zwanger raakte op 21 jarige leeftijd, lagen de eerste dingen die ik hoorde vooral in de lijn met: “reken maar dat je er alleen voor staat”. Niet gezegd door mensen die me wilden kwetsen, het was meer een voorbereiding op de keuze die hij kon maken. Respectievelijk 45, 37 en 9 procent van de Antilliaanse, Surinaamse en autochtone Nederlandse kinderen onder de zestien leeft in een eenoudergezin met een moeder aan het hoofd. (bron: CBS 2010). Als hij precies zou doen wat men op dat moment van hem verwachtte, werd ik een alleenstaande moeder van een kind dat haar vader (met wat geluk) in de weekenden zou zien. Inmiddels zijn we – als ik afga op de reacties die ik vaak krijg – de uitzondering. Zwart, getrouwd en ouders van twee kinderen. Als ik de zoveelste ‘Ben je nog met de vader?’ met ‘Ja’ beantwoordt, valt me steeds vaker op dat andere vrouwen die vraag niet eens krijgen. Soms zelfs opgevolgd door een brutale: ‘Zo, dat hoor je ook niet vaak’

Zwarte liefde is geen mythe, zwarte vrouwen hoeven niet altijd sterk te zijn en zwarte mannen hoeven niet altijd vreemd te gaan – we zijn in de liefde net zo normaal als iedere andere bevolkingsgroep. We zijn net zo in staat om lief te hebben, om zachtaardig te zijn, om begripvol te zijn en om te vechten voor een relatie wanneer dat noodzakelijk is. Nope, we are not perfect. But we’re worth it though.

De ‘sterke zwarte vrouw’ is in veel gevallen net zo’n stereotype als de ‘video vixen’. Als je haar zou vertalen naar aardse materialen was ze waarschijnlijk van titanium. Onbreekbaar en onkwetsbaar. Een man zou van haar precies horen wat hij wel – en vooral niet kon doen. Ze zou hem vooral laten weten dat ze hem niet nodig had en hij was daar zolang ze het tolereerde. Vaak zijn dat de vrouwen die gewoon té vaak gekwetst zijn, die teveel hebben meegemaakt en daar boeken over kunnen schrijven waar kenners van huilen. “Zwarte vrouwen zijn altijd het symbool van kracht en volhardig geweest en natuurlijk is dat mooi en inspirerend, maar de keerzijde daarvan is dat kwetsbaarheid een luxe is die we ons niet kunnen veroorloven” zei ETHNICS.nl’s Whitney in een gesprek dat ik met haar voerde over dit onderwerp en het raakte me, vooral omdat het waar is. Kwetsbaarheid is een luxe die we ons niet kunnen veroorloven.

Tijdens de slavernij werden talloze zwarte gezinnen door verkoop gescheiden. Dat zou een directe verklaring kunnen zijn van de fragiliteit van zwarte gezinnen. Van oudsher voedde de vrouwen met behulp van een sterk sociaal vangnet hun kinderen alleen op en zag de man zichzelf slechts als passant. Als man kon hij zijn gezin niet beschermen tegen de wil van de slaveneigenaar. Voor wie zich afvraagt wat de slavernij te maken heeft met de statistieken uit 2010: het is dezelfde mentaliteit die van generatie op generatie wordt overgedragen. Vandaag de dag manifesteert het zich in een gesprek met een dochter die nog voordat zij haar eerste relatie aangaat, te horen krijgt dat mannen niet te vertrouwen zijn en slechts uit zijn op sex. Wanneer deze ervaring zich inderdaad voordoet, zal zij dat zien als de bevestiging van alles wat ze altijd heeft gehoord: een sterke zwarte vrouw is geboren and she is not here to play.

Ik moest mijn eigen versie van ‘de sterke zwarte vrouw’ die ik door de jaren heen geworden was verzachten in mijn relatie. Ik moest leren dat het niet erg was om die liefde te ontvangen en misschien belangrijker nog – dat ik dat waard was. Dat ik niet altijd zelf de vuilniszakken hoefde weg te gooien en dat het mij niet minder feministisch maakte als ik hem de boodschappen naar binnen liet sjouwen. Dat zwarte vrouwen geen liefde of genegenheid nodig hebben omdat ze het allemaal wel zelf kunnen is de grootste mythe die ooit verteld is. Wij willen aan het eind van de dag inderdaad de vraag of het goed met ons gaat, of we een kop thee willen, of we pijnlijke voeten hebben.

Belangrijker is misschien nog dat we erkennen dat we inderdaad sterk zijn, oersterk zelfs en dat we dat aan onze voorouders te danken hebben. De dingen die zij meemaakten, hebben van ons tot in het eind der tijden een veerkrachtig en weerbaar volk gemaakt. Maar liefde is zoiets wat we nodig hebben, wat we verdienen en waar we recht op hebben. Leer je dochter inderdaad dat haar ‘diploma haar eerste man’ is, maar vertel haar over het belang van een sterke partner op de weg naar al haar doelen en dromen. Iemand waarmee ze zowel lief als leed kan delen en iemand die ze volledig kan vertrouwen. Dat wanneer hij toch haar hart breekt het absoluut oké is om te huilen omdat dat gewoon vreselijk veel pijn doet. Dat is niet het moment wanneer je haar leert om sterk te zijn maar eerder het moment waarop je haar leert dat dat niet altijd hoeft.

Zij verdient die liefde, geloven dat ze het niet nodig heeft is geloven in een mythe.

Comments

comments

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close